جریانات الکتریکی قلب
انقباض تمام ماهیچههای بدن در اثر یک تغییر الکتریکی به نام دپولاریزاسیون (depolarization) ایجاد میشود. اگر الکترودهایی را بر روی سطح پوست بچسبانیم، این جریانات قابل دریافت هستند. قلب نیز یک ماهیچه است؛ پس از این قانون مستثنی نیست. جریانات الکتریکی قلب، به شرط شل بودن سایر ماهیچههای بدن، توسط دستگاه الکتروکاردیوگراف قابل دریافت و ثبت هستند.
امواج دپلاریزاسیون و تحریک های اولیه ابتدا از گره SA که خود به خود به حالت دپلاریزاسیون در می آیند شروع می شوند . این گره در قسمت اپی کاردیال دهلیز راست قرار دارد . سپس امواج دپلاریزاسیون در گره AV که در قسمت ساب اندوکارد و در نزدیک سمت تحتانی دهلیز راست قرار گرفته طی مسیر می کنند . بعد از گره AV الیاف عضلانی تخصص عمل یافته ای به نام هیس باندل وجود دارند که با سرعت بیشتری امواج الکتریکی را هدایت می کنند . تنه ی هیس باندل در سیتوم بین بطن به دو شاخه ، شاخه چپ (left bandle) و شاخه راست (right bandle) تقسیم می شود . باندل چپ به سمت راست سپتوم بین بطنی رفته و در بطن راست پخش می شود . باندل چپ بعد از زمان کوتاهی که در سپتوم بین بطنی طی می کند به دو شاخه ی قدامی و خلفی تقسیم می شود . شاخه چپ خلفی (left posterior) در خلف بطن چپ مانند بادبزن پخش می شود ولی شاخه چپ قدامی (Left Anterior) به صورت منفرد و متراکم در قدام بطن چپ قرار می گیرد.
تولید جریان هر کدام از این قسمتهای اسم برده شده، علاوه بر توانایی انتقال جریانات الکتریکی ایجاد شده، خود نیز توانایی تولید ایمپالسهای الکتریکی دارند. اما سرعت تولید ضربان در قسمتهای مختلف این سیستم با هم متفاوت است. سرعتهای ذاتی بخشهای مختلف سیستم هدایتی قلب به شرح زیر است: گره سینوسی 100-60 سلولهای دهلیزی 80-60 پیوندگاه 60-40 سلولهای بطنی 40-20 بر اساس یک خصوصیت فیزیولوژیک، هر کدام از این قسمتها که با سرعت بیشتری ضربان تولید کند، سایر کانونها را تحت کنترل خود درآورده و اجازهی فعالیت به سایر مراکز ضربانسازی را نمیدهد. به این خاصیت سرکوب سرعتی (overdrive suppression) گفته میشود. به این ترتیب در حالت عادی گره سینوسی پیسمیکر طبیعی قلب میباشد و در صورت ایجاد اشکال در این گره، به ترتیب سلولهای دهلیزی، سلولهای پیوندگاه و سلولهای بطنی مراکز پشتیبانی بعدی را تشکیل میدهند. همانطور که در ادامه خواهید دید، گاهی اوقات شروع جرقهی الکتریکی از نقطه یا نقاط دیگری غیر از گره SA اتفاق میافتد. واژه ریتمبرای توصیف منطقهی ضربان ساز قلب استفاده میشود. ریتم طبیعی قلب چون از گره سینوسی منشاء میگیرد، ریتم نرمال سینوسی نامیده میشود.
